Uluslararası Yenilenebilir Enerji Ajansı (IRENA) tarafından yayımlanan yeni bir rapor, sodyum-iyon bataryaların (SIB) uzun vadede lityum-iyon bataryaların (LIB) yerine geçip geçemeyeceğinin halen belirsiz olduğunu ancak maliyet avantajları açısından önemli fırsatlar sunabileceğini ortaya koydu.
Lityumdan daha bol ve ucuz
Rapora göre, sodyum-iyon batarya üretimi ölçeklendiğinde hücre maliyetlerinin kWh başına 40 dolara kadar düşmesi bekleniyor. Bunun temel nedeni, sodyumun lityuma kıyasla çok daha bol ve ucuz bir hammadde olması. 2020-2024 döneminde sodyum karbonat fiyatları ton başına 100-500 dolar arasında değişirken, lityum karbonat fiyatları aynı dönemde 6.000-83.000 dolar arasında seyretti. Ayrıca, sodyum yerkabuğunda lityumdan yaklaşık 1.000 kat daha fazla ve okyanuslarda yaklaşık 60.000 kat daha yaygın bulunuyor. IRENA, bu durumun tedarik zincirindeki baskıları hafifletebileceğini ve batarya çeşitliliğini artırabileceğini vurguluyor.
Sodyum-iyon bataryaların bir diğer avantajı, daha uygun maliyetli malzemelerin kullanılabilmesi. Katot malzemesi olarak genellikle ucuz olan manganez ve demir tercih edilebiliyor. Anotlarda ise lityum-iyon bataryalara kıyasla bakır yerine alüminyum toplayıcılar kullanılabiliyor. Rapor, sodyum bataryaların hale gelişim aşamasında olduğunu, bu nedenle maliyetlerin düşme potansiyelinin de daha yüksek olduğunu söylüyor. 2025 itibarıyla SIB üretim kapasitesi 70 GWh'ye ulaşması bekleniyor. Bu kapasite ağırlıklı olarak Çin'de yoğunlaşıyor. Üretim kapasitesinin on yılın sonunda yıllık 400 GWh'ye çıkması bekleniyor. Farklı tahminler ise on yılın sonunda yıllık talebin 50 GWh ile 600 GWh arasında olabileceğini öngörüyor.
IRENA, SIB’lerin sadece elektrikli araçlarda değil, büyük ölçekli enerji depolama sistemlerinde de yüksek potansiyele sahip olduğunu vurguluyor. SIB’ler, güvenli kullanım özellikleri, geniş sıcaklık aralıklarında iyi performans ve rekabetçi ömür süreleri sayesinde özellikle düşük ve yüksek sıcaklık ortamlarında lityum-iyon bataryalara göre öne çıkabiliyor.
kaynak: donanimhaber.com
